Na današnji dan, 12. novembra 1978. godine, Jablanica je bila domaćin jednog od najvećih i najznačajnijih memorijalnih skupova u svojoj historiji.
Sadržaj se nastavlja nakon oglasa
Pred približno 100.000 ljudi pristiglih iz različitih krajeva tadašnje Jugoslavije, predsjednik Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije Josip Broz Tito svečano je otvorio Memorijalni kompleks „Bitka za ranjenike na Neretvi“, čiji je centralni dio bio novoizgrađeni muzej.
Svečanost je organizovana povodom obilježavanja 35. godišnjice Bitke na Neretvi, jedne od najpoznatijih operacija Narodnooslobodilačke borbe tokom Drugog svjetskog rata.
Jablanica ugostila desetine hiljada ljudi
Prema historijskim podacima i svjedočenjima zabilježenim u muzejskoj dokumentaciji, na centralnoj manifestaciji održanoj na platou ispred Muzeja okupilo se oko 100.000 građana, zajedno s brojnim visokim delegacijama i nekadašnjim učesnicima Narodnooslobodilačke borbe.
Posebnu simboliku ovom događaju dalo je okupljanje 7.290 učesnika Bitke na Neretvi, koji su se, 35 godina nakon ratnih događaja, ponovo susreli na prostoru na kojem su tokom 1943. godine vođene teške borbe za spašavanje ranjenika.
Bio je to susret nekadašnjih saboraca, ali i prilika da se generacije koje nisu doživjele rat upoznaju s događajima koji su obilježili historiju ovog kraja.
Prema pisanju tadašnje štampe, među učesnicima svečanosti bili su i brojni narodni heroji, dok su nekadašnji borci bili smješteni u Jablanici, Konjicu, Prozoru, Gornjem Vakufu, Čapljini i drugim okolnim mjestima.
Tito otvorio Muzej i Spomenik na Makljenu
Centralni događaj svečanosti bilo je otvaranje Muzeja „Bitka za ranjenike na Neretvi“, koji je svečano otvorio Josip Broz Tito.
Muzej je izgrađen na autentičnoj historijskoj lokaciji, u neposrednoj blizini porušenog željezničkog mosta na Neretvi, jednog od najprepoznatljivijih simbola Bitke za ranjenike.
Istog dana Tito je svečano otvorio i Spomenik na Makljenu kod Prozora, djelo akademskog kipara Boška Kućanskog, koji je predstavljao drugi važan dio memorijalnog područja posvećenog događajima iz 1943. godine.
Otvaranjem ovih spomen-obilježja završeno je obilježavanje 35. godišnjice Bitke na Neretvi, a Jablanica je dobila memorijalni kompleks koji će narednih decenija imati važnu ulogu u očuvanju historijskog sjećanja.
Muzej izgrađen na mjestu historijskih događaja
Lokacija Muzeja nije odabrana slučajno. Upravo na području Jablanice, tokom februara i marta 1943. godine, partizanske jedinice vodile su borbe u okviru operacije poznate kao Bitka za ranjenike.
U središtu tih događaja nalazilo se spašavanje više od 4.000 ranjenika i bolesnika, koji su se zajedno s partizanskim jedinicama povlačili pred neprijateljskim snagama.
Porušeni željeznički most na Neretvi postao je jedan od trajnih simbola ove operacije.
Memorijalni kompleks izgrađen je kako bi se na autentičnom prostoru sačuvalo sjećanje na ratne događaje, ali i omogućilo budućim generacijama da kroz muzejske postavke, dokumente, fotografije i historijske predmete upoznaju prošlost.
Autori arhitektonskog rješenja spomen-parka i Muzeja bili su Branko Tadić, Zdravko Dunderović i Mustafa Ramić iz Sarajeva.
Od velikog jugoslavenskog memorijalnog centra do nacionalnog spomenika BiH
Nakon svečanog otvaranja 1978. godine, Muzej je postao važna obrazovna i memorijalna ustanova koju su posjećivale brojne školske ekskurzije, delegacije i turisti.
Prvobitna privremena muzejska izložba zamijenjena je stalnom postavkom 1983. godine, čime je dodatno razvijen način predstavljanja događaja iz Drugog svjetskog rata.
Tokom rata u Bosni i Hercegovini od 1992. do 1995. godine Muzej je pretrpio velika oštećenja i gubitak značajnog dijela muzejske građe i eksponata.
Nakon rata nastavljene su aktivnosti na njegovoj obnovi i očuvanju.
Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika Bosne i Hercegovine proglasila je 2009. godine historijsko područje – Memorijalni kompleks „Bitka na Neretvi“ u Jablanici nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine.
Danas, 48 godina nakon svečanog otvaranja, Muzej „Bitka za ranjenike na Neretvi“ ostaje jedan od najprepoznatljivijih simbola Jablanice i važna ustanova za očuvanje kulturno-historijskog naslijeđa.
Svečanost održana 12. novembra 1978. godine, kada su se u Jablanici okupile desetine hiljada ljudi, ostala je jedan od najmasovnijih zabilježenih događaja u historiji ovog grada.
