Generalna skupština Ujedinjenih nacija usvojila je u srijedu rezoluciju kojom se transatlantska trgovina robljem politički redefiniše kao “najveći zločin protiv čovječnosti”, uz poziv na reparacijsku pravdu za pogođene narode prenosi Klix.ba
Sadržaj se nastavlja nakon oglasa
Rezolucija je usvojena sa 123 glasa “za”, tri protiv i 52 suzdržana. Protiv su glasale Sjedinjene Američke Države, Izrael i Argentina, dok su Ujedinjeno Kraljevstvo i više država Evropske unije bile suzdržane.
Predsjednik Gane John Dramani Mahama, koji je predložio ovu inicijativu, poručio je: “Neka ostane zabilježeno da smo, kada nas je historija pozvala, učinili ono što je ispravno za sjećanje na milione koji su pretrpjeli poniženje ropstva.”
Različiti stavovi država tokom glasanja ukazali su na neslaganja u tumačenju historijske odgovornosti. Predstavnik Ujedinjenog Kraljevstva James Kariuki izjavio je da vlade ne bi trebale “stvarati hijerarhiju historijskih zločina”, naglašavajući da “nijedan skup zločina ne bi trebao biti smatran više ili manje značajnim od drugog”.
Iako rezolucija nema pravno obavezujući karakter, stručnjaci ističu da joj je cilj uspostavljanje “političkog priznanja na najvišem nivou”.
Inicijativa se nadovezuje na koordinirane napore Afričke unije i Karipske zajednice, koje su podržale rezoluciju. Afrička unija, koja okuplja 55 država, već radi na jedinstvenom okviru reparacija koji uključuje finansijsku kompenzaciju, formalna izvinjenja i reforme politika. Lideri Afričke unije podržali su prijedlog na svom 39. samitu, čime je dodatno ojačan diplomatski zamah uoči glasanja u UN-u.
Rezolucija se poziva na historijski sistem u okviru kojeg je tokom četiri stoljeća više od 15 miliona Afrikanaca porobljeno i prevezeno preko Atlantika od strane sedam evropskih država. Upravo zbog razmjera ove prakse, abolicionisti iz 18. i 19. stoljeća prvi su upotrijebili termin “zločin protiv čovječnosti”.
Predstavnik Afričke unije Kyeretwie Osei izjavio je da je cilj “ispravno pozicionirati to poglavlje historije”, opisujući ga kao sistem koji je “razorio svijet” i oblikovao globalne nejednakosti koje traju do danas.
Glasanje dolazi u trenutku obnovljenih rasprava o historijskim narativima. Mahama je upozorio na “brisanje” crnačke historije u Sjedinjenim Američkim Državama, ocijenivši da takvi trendovi “postepeno normaliziraju zaborav”.
Istovremeno, inicijative se nastavljaju i na nacionalnim nivoima, uključujući peticiju u Ujedinjenom Kraljevstvu kojom se traži formalno izvinjenje za ropstvo i kolonijalizam.
