Na današnji dan, 16. oktobra 2010. godine, na Čvrsnici je svečano otvoren obnovljeni planinarski dom „Vilinac“, čime je završeno višegodišnje nastojanje jablaničkih planinara da ovom historijskom objektu, prvi put otvorenom još 1939. godine, vrate nekadašnji sjaj.
Sadržaj se nastavlja nakon oglasa
Posebnu vrijednost ovom poduhvatu daje činjenica da su članovi Planinarsko-smučarskog društva „Vilinac“ tokom obnove na vlastitim leđima iznijeli više od deset tona građevinskog materijala.
Smješten na nadmorskoj visini od 1.961 metar, ispod Velikog Vilinca, ovaj planinarski dom ima historiju obilježenu požarom, ratnim razaranjem i upornošću generacija planinara koje nisu dopuštale da nestane jedno od prepoznatljivih planinarskih utočišta na Čvrsnici.
Historija koja počinje prije Drugog svjetskog rata
Prva planinarska kuća pod Velikim Vilincem izgrađena je tokom 1938. godine, dok je njeno svečano otvorenje upriličeno 6. augusta 1939. godine.
Prema historijskom zapisu koji je objavio Bećir Behrem na portalu Planinarenje.ba, izgradnja objekta predstavljala je veliki poduhvat za tadašnje uslove. Građevinski materijal prenošen je preko zahtjevnog planinskog terena, a posebno težak posao bio je transport drvene građe za krovnu konstrukciju iz Muharnice.
Dom je ubrzo postao značajno mjesto okupljanja planinara, ali njegova historija nije bila nimalo jednostavna.
U julu 1949. godine kuću je uništio požar. Uslijedila je obnova uz angažman Planinarskog saveza Bosne i Hercegovine i planinara iz Doljana i Jablanice. Obnovljena kuća ponovo je svečano otvorena 27. oktobra 1952. godine.
Nova velika rekonstrukcija uslijedila je 1989. godine, kada su članovi PSD „Vilinac“ na planinu iznijeli više od tri tone materijala. Tada su, između ostalog, obnovljeni krovni i zidni pokrov, prozori, podovi i unutrašnjost objekta.
Međutim, samo nekoliko godina kasnije dom je ponovo stradao. U drugoj polovini maja 1993. godine, tokom rata u Bosni i Hercegovini, uništen je vojnim sredstvima.
Obnova započela 2006. godine: Materijal nošen po suncu, kiši i snijegu
Nakon rata dom je godinama ostao devastiran.
Tek 2006. godine članovi Planinarsko-smučarskog društva „Vilinac“ pokrenuli su njegovu obnovu, iako su raspolagali ograničenim finansijskim sredstvima.
Najprije je trebalo očistiti unutrašnjost uništenog objekta, a zatim dopremiti materijal neophodan za rekonstrukciju.
Upravo taj dio posla predstavlja jednu od najimpresivnijih činjenica iz historije obnove.
Prema podacima samog društva, planinari su tokom višegodišnjih radnih akcija na vlastitim leđima iznijeli više od deset tona građevinskog materijala, radeći u različitim vremenskim uslovima, od ljetnih vrućina do kiše i snijega.
Veliku pomoć pružila je i helikopterska jedinica Oružanih snaga Bosne i Hercegovine, koja je učestvovala u transportu građevinskog materijala.
Radovi su izvođeni pod nadzorom glavnog majstora Fadila Širića – Škulja, uz nastojanje da obnovljeni dom bude uređen po uzoru na kvalitetne planinarske objekte u Alpama.
Dom svečano otvorio Alija Krnjić – Levi
Nakon godina predanog rada, konačno je stigao i 16. oktobar 2010. godine.
Uprkos kišnom vremenu, na Čvrsnici se okupilo više od stotinu planinara iz različitih krajeva Bosne i Hercegovine.
Posebna čast da svečano otvori obnovljeni dom pripala je Aliji Krnjiću – Leviju, tada 65-godišnjem zaslužnom članu društva, koji je dao veliki doprinos iznošenju materijala potrebnog za obnovu.
Nakon svečanog otvorenja uslijedilo je druženje planinara uz pjesmu i slavlje.
Obnovljeni dom dobio je kapacitet za smještaj više od 50 gostiju, čime su stvoreni znatno bolji uslovi za boravak planinara na ovom dijelu Čvrsnice.
Za prvog domara nakon obnove određen je Remza Drežnjak, kojem je povjerena briga o boravku gostiju.
Svečano otvorenje imalo je dodatnu simboliku jer je PSD „Vilinac“ upravo 2010. godine obilježavalo 60 godina organizovanog rada.
Simbol upornosti jablaničkih planinara
Šesnaest godina nakon tog historijskog otvorenja, priča o obnovi doma „Vilinac“ ostaje jedno od upečatljivih svjedočanstava ljubavi Jablaničana prema svojim planinama.
Od prve izgradnje tridesetih godina prošlog stoljeća, preko požara i ratnih razaranja, do ponovnog otvorenja 2010. godine, ovaj objekt više puta je dokazao koliko znači planinarskoj zajednici.
Posebno priznanje pripada svim članovima PSD „Vilinac“, građanima Jablanice, planinarima iz drugih društava i institucijama koje su pomogle obnovu.
Njihov zajednički trud omogućio je da dom, nakon godina propadanja, ponovo otvori vrata ljubiteljima Čvrsnice.
Danas, 16. oktobra 2026. godine, prisjećamo se poduhvata koji je pokazao da se upornošću, zajedništvom i ljubavlju prema prirodi mogu savladati i najveće prepreke.
Od ruševine do jednog od najpoznatijih planinarskih domova u BiH i šire
Šesnaest godina nakon svečanog otvorenja obnovljenog doma, „Vilinac“ predstavlja jedno od najprepoznatljivijih planinarskih utočišta na Čvrsnici, koje privlači ljubitelje prirode iz Bosne i Hercegovine, ali i brojnih drugih zemalja.
Smješten na 1.961 metru nadmorske visine, dom je prilikom obnove uređen po uzoru na slične objekte u Alpama, uz posebnu pažnju posvećenu kvalitetu izvedenih radova i uslovima za boravak planinara. Prema podacima PSD „Vilinac“, objekt raspolaže kapacitetom za smještaj oko 50 osoba.
Koliki značaj dom ima za planinarski turizam pokazuje i podatak koji je Sabahudin Sabko Spahović, predsjednik PSD „Vilinac“ Jablanica iznijeo objavljenom u januaru 2022. godine.
Prema njegovim riječima, tokom 2021. godine u knjigu posjetilaca doma upisane su 1.174 osobe, dok je zabilježeno oko 400 noćenja, među kojima su prednjačili gosti iz inostranstva.
Spahović je tada naveo i da je samu Čvrsnicu tokom godine posjetilo između 3.000 i 4.000 ljudi, koje su posebno privlačile prirodne ljepote poput Hajdučkih vrata i jezera Crvenjak.
Značaj doma prepoznat je i kroz međunarodnu planinarsko-turističku rutu Via Dinarica, u čiju je ponudu uvršten kao jedna od destinacija na Čvrsnici.
Da dom i danas uživa ugled među planinarima, svjedoči i izvještaj Planinarskog društva „Kalnik“ iz Hrvatske, čiji su članovi posjetili Čvrsnicu u augustu 2026. godine. U svom putopisu posebno su pohvalili urednost doma, gostoprimstvo domaćina Sabahudina te kvalitet pripremljene hrane.
Tako je nekadašnja ruševina, zahvaljujući predanosti jablaničkih planinara i njihovih prijatelja, ponovo postala mjesto susreta, odmora i nezaboravnih planinarskih doživljaja, ali i jedan od simbola turističkog potencijala Čvrsnice.
