Na današnji dan, 23. septembra 1914. godine, prema podacima koji se čuvaju u lokalnoj historijskoj građi i svjedočenjima potomaka stradalih, na vješalima u Trebinju obješeno je 11 stanovnika sela Konjsko kod Trebinja.
Sadržaj se nastavlja nakon oglasa
Njihovo pogubljenje bilo je dio stradanja stanovništva trebinjskog kraja tokom prvih mjeseci Prvog svjetskog rata.
Jedan od najpreciznijih javno dostupnih zapisa o događaju prenosi svjedočenje Miodraga Ćurića, potomka stradalih Jovana Ćurića i Marka Tice. Govoreći na obilježavanju stradanja stanovništva Zubaca, Ćurić se pozvao na zapis jereja Vlade Popovića.
Prema tom svjedočenju, 11 mještana bilo je uhapšeno na Carevom polju, nakon čega su odvedeni u Trebinje i 23. septembra obješeni na tamošnjim vješalima.
Konjsko je 1914. pretrpjelo veliko stradanje
Pogubljenje jedanaestorice nije bilo izolovan događaj.
Sadržaj se nastavlja ispod oglasa
Prema podacima koji se posljednjih godina iznose prilikom obilježavanja godišnjice stradanja, tokom 1914. godine u Konjskom je stradalo 28 stanovnika, dok je u obližnjim Tulima stradalo još pet ljudi.
Konjsko je u tim događajima spaljeno, stanovništvo je protjerivano sa svojih ognjišta, a prema svjedočenju Miodraga Ćurića, oko 200 ljudi sa područja Zubaca odvedeno je u logore.
Podatak o jedanaestorici obješenih i datumu njihovog pogubljenja nije ostao zabilježen samo u jednom novinskom tekstu. Trebinjski mediji ponavljali su ga prilikom obilježavanja stradanja i narednih godina.
Vješala u Trebinju
Stradanje stanovnika Konjskog uklapa se u znatno širu sliku represije na području Trebinja tokom Prvog svjetskog rata.
Posebno vrijedan izvor za taj period predstavlja knjiga trebinjskog prote Vladimira J. Popovića „Patnje i žrtve Srba sreza Trebinjskoga 1914–1918“, objavljena u Trebinju 1929. godine. Bibliografski izvori potvrđuju postojanje originalnog izdanja, kao i njegovih kasnijih reprinta.
U tekstovima koji prenose dijelove Popovićevog djela opisano je postavljanje vješala u Trebinju i javno pogubljenje civila tokom 1914. godine. Prema podacima pripisanim Popoviću, prva javna vješanja zabilježena su već krajem jula te godine.
Time se pogubljenje stanovnika Konjskog smješta u širi kontekst represije koja je na području trebinjskog sreza obilježila prve mjesece rata.
Sjećanje sačuvano više od jednog stoljeća
Više od stoljeća kasnije, sjećanje na stradale stanovnike Konjskog i drugih sela Zubaca i dalje se obilježava.
U Konjskom je podignuto spomen-obilježje nevino stradalim mještanima Zubaca, a na godišnjim pomenima okupljaju se potomci stradalih, mještani i predstavnici lokalne zajednice. Trebinje Danas je 2025. zabilježio da je spomen-obilježje prethodne godine svečano otkriveno povodom 110. godišnjice stradanja stanovništva ovog kraja.
Tako se i danas čuva sjećanje na događaje iz 1914. godine, među njima i na 23. septembar – datum koji lokalni izvori i potomci stradalih navode kao dan kada je 11 stanovnika Konjskog završilo na vješalima u Trebinju.
