Jablanička brana poslužila je kao jedna od lokacija za snimanje ratnog filma „Force 10 from Navarone“ iz 1978. godine, u čijoj su glavnoj glumačkoj postavi Harrison Ford, Robert Shaw, Edward Fox, Barbara Bach, Franco Nero, Carl Weathers i Richard Kiel. U filmskoj priči brana dobija važnu ulogu u savezničkoj operaciji, a njeno „rušenje“ vodi ka raspletu završnice.
Sadržaj se nastavlja nakon oglasa
Među evidentiranim lokacijama snimanja nalaze se brana u Jablanici i Jablaničko jezero u Bosni i Hercegovini, kao i most na Đurđevića Tari u Crnoj Gori. Iako su te lokacije u stvarnosti međusobno udaljene, u filmu su predstavljene kao dijelovi iste geografske cjeline i iste vojne operacije.
Radnja prati savezničke vojnike na zadatku u okupiranoj Jugoslaviji tokom Drugog svjetskog rata. Jedan od njihovih ključnih ciljeva postaje uništenje mosta kojim trebaju proći njemačke snage.
Kada stručnjak za eksploziv Miller procijeni da most ne mogu srušiti raspoloživim eksplozivom, pojavljuje se druga ideja – uništiti branu uzvodno kako bi nalet vode odnio most. Upravo takav slijed događaja navodi i detaljni sinopsis Američkog filmskog instituta.
Tako nastaje prizor koji je posebno zanimljiv publici iz Jablanice: nakon eksplozije brana počinje popuštati, ogromna količina vode kreće niz dolinu i na kraju odnosi most.
Ipak, važno je napraviti razliku između stvarne lokacije i filmskog efekta. Jablanička brana zaista je korištena kao lokacija filma, ali ona, naravno, nije stvarno rušena. Za završne efekte korišteni su modeli; dostupni podaci o produkciji navode da su makete brane, doline i mosta izrađene u filmskim studijima na Malti.
Film je režirao Guy Hamilton, reditelj koji je iza sebe imao i četiri filma o Jamesu Bondu. Nastao je prema djelu Alistaira MacLeana i predstavlja nastavak filmske priče započete ostvarenjem „The Guns of Navarone“ iz 1961. godine. AFI film vodi kao britansko-američku produkciju i potvrđuje Roberta Shawa kao Malloryja te Harrisona Forda kao potpukovnika Mikea Barnsbyja.
Posebno je zanimljiva i produkcijska veza s tadašnjom Jugoslavijom. Prema AFI Catalogu, snimanje je počelo 4. oktobra 1977. godine u Jugoslaviji. Nakon devet sedmica produkcija je preseljena u Englesku, gdje se snimalo još četiri sedmice, a glavno snimanje završeno je 3. februara 1978., nakon tri sedmice rada na Malti. U završnoj špici producenti posebno zahvaljuju zagrebačkom Jadran filmu, koji je učestvovao u realizaciji jugoslavenskog dijela produkcije.
Ipak, dostupni produkcijski podaci koje smo pronašli ne donose dnevni raspored snimanja za pojedinačne lokacije, pa na osnovu njih nije moguće odgovorno tvrditi koji su članovi glavne glumačke ekipe bili prisutni baš tokom snimanja na jablaničkoj brani.
Zbog toga je preciznije govoriti o filmu s Harrisonom Fordom koji je sniman i na jablaničkoj brani, nego bez dodatnog dokaza tvrditi da je Ford lično snimao upravo na toj lokaciji.
Završna sekvenca danas je dostupna i na verificiranom kanalu Movieclips, gdje je objavljena scena pod nazivom The Dam Bursts. Na istom kanalu dostupna je i prethodna scena u kojoj likovi Malloryja i Barnsbyja, kojeg igra Harrison Ford, pokušavaju aktivirati eksploziv postavljen u brani.
Pogledajte scenu „rušenja“ brane iz filma „Force 10 from Navarone“.
